UYGARLIK VE TİYATRO

featured

Geçen hafta bu köşede yayımlanan yazımızda uygarlık arayışını konu edinmiştik. Bu yazımızda da yine uygarlık ve uygarlıkla yan yana gelişen tiyatrodan söz edeceğiz.

Uygar/medeni toplum deyince; insanların birbirine karşı sorumlu olduğu, herkes için adaletin var olduğu, insan haklarının sonuna kadar sağlandığı, ekonomik kalkınmadan tüm vatandaşların eşit pay aldığı, evrensel değerlerin benimsendiği ve bilimin insanlığın yararına sunulduğu vb. saygın yaşam aklımıza gelir. Ancak, saydığımız tüm bu kuralların kaynağında, birlikte yaşayan insanların kültürel yaşamlarını da sağlam temeller üzerine oturtmuş olmaları gerekir.

Tüm bunları göz önünde bulundurarak devam ettiğimizde; bir toplumun uygarlaşmasında yani kültürel yaşamın zenginleştirilmesinde, o toplumun edebiyatı, sineması, resmi, sporu, müziği, şiiri, tiyatrosu, masalı… Gibi sanatsal gelişimine bakılır. Burada bütün sanat dallarının çok önemli olduğunu söyleyerek tiyatroyla yolumuza devam edeceğiz.

Çağlar boyu insanlığın gelişimi/ yaşamı incelendiğinde, toplumun ilerlemesinde tiyatronun etkin bir yerinin olduğunu görürüz. Tiyatro sanatsal yaratıyı -işitsel, görsel ve yazınsal- anlamda en etkileyici biçimde topluma aktarır. Bu anlamda tiyatro, bir taraftan uyarı görevi yaparken, diğer taraftan toplumu ortak karmaşalarından (komplekslerinden) arındırır. Onlara gerçek düşünce gücünü, özgürlüğünü gösterir.

Tiyatro sanatının bu denli etkileyici olmasının bir nedeni de tüm sanat dallarını içine alması, her sanat dalıyla yan yana, iç içe kardeşçe durmasındandır. Belki de bu özelliğinden dolayı tiyatronun yüzlerce tanımı vardır. Hangi tanımı yaparsak yapalım kavramın bir yanı hep eksik kalır.

Örneğin tiyatro, güldürme, eğlendirme sanatıdır derken ya da düşündürme, doğru soru sordurma sanatıdır derken veya edebiyat türlerinin oynandığı yer, bu türlerin izleyici önünde sahnede oynama sanatı… Bir başka biçimiyle; tiyatro, insanı, insana, insanla anlatma sanatıdır. Derken yine bir taraf eksik kalacaktır.

Muhsin Ertuğrul, “tiyatro, büyüklerin medeniyeti öğrendiği yerdir.” Derken tiyatronun, insanlığa, topluma ve medeniyete katkısını anlatmaya çalışmıştır. Tiyatro salonlarına gelen izleyiciler arasında müthiş bir saygı vardır. İnsanlar karşısındakini dinler, ona gülen bir yüzle bakar. Orası insanın, insana saygı duyduğu kültürle yoğrulmuş insanlardan oluşan yeni bir dünyadır artık. Keşke dersiniz, keşke bütün ülke böyle olsa… Sevinirsiniz, bulutların üzerinde uçarsınız. Uygar toplum bu dersiniz. İnsanlar burada eşittir, özgürdür.

Ne var ki dışarıda yaşam farklıdır. Çağdaş tiyatrocular dışarıdaki yaşamı şöyle görmektedirler. Sayın Sevda Şener Hocamızın söylemiyle: -Bu kurulu düzen haksızlığı, adaletsizliği yasallaştırmıştır. Gerçeklerin üzerini kar taneleri gibi örtmüştür.

-Toplumdaki yabancılaşma, parçalanma zirve yapmıştır. Toplumun ortak değerleri (ahlak, din, akıl ve mantık ölçüleri…) baskıya, sömürüye, ikiyüzlülüğe paravan edilmiştir. –Sahtekarlık derinlere işlemiş, insanı kendi öz gerçeğinden, toplum bağlarından, asal değerlerinden ve doğadan koparmıştır. –İnsanı yalnızlığa mahkum etmiş, güvensizlik içinde bırakmıştır.

İşte bu olumsuzluklar, uygar/medeni toplumun önündeki yıkılması gereken duvarlardır. Bu duvarlar, insanın, insana olan sorumluluğunun önünde ki engellerdir.  Buradaki ahlakçılara göre; “ahlak insan için değil insan ahlak için vardır” Tıpkı , “devlet halk için değil halk devlet için vardır” sözünde olduğu gibi. Oysa uygarlığa/ medeniyete katkı sunmak isteyen tiyatronun istediği ahlak: İnsanın, insana saygısı üzerine kuruludur. Örneğin, yalnızca ezilene karşı acıma değil, aynı zamanda ezene karşı da öfke duymayı gerektirmektedir. Ezen ve ezilenin olması ahlaksız bir durumdur. Uygarlığın/medeniyetin ve sanatın önünde engeldir.

Sanatsız kalmayalım!..

Yorumlar kapalı.

Ataşehir escort Pendik escort Kartal escort Maltepe escort Ümraniye escort Kadıköy escort Anadolu yakası escort Avrupa yakası escort Şişli escort Mecidiyeköy escort Şirinevler escort Avcılar escort Halkalı escort Beylikdüzü escort Bakırköy escort Ataköy escort uae escort pornos swinger hikayeler sex anilari rokettube porno paply.org istanbul escort ataşehir escort şişli escort merter escort maslak escort taksim escort beylikdüzü escort

escort istanbul